یعنی چه
در ادبیات کلاسیک فارسی، این واژه کنایهای پرمغز از فرهنگ سوارکاری و نبردهای کهن است. این اصطلاح به سوارکاری اشاره دارد که پای او در رکاب اسب چنان استوار و سنگین است که در برابر حمله دشمن یا طوفان حوادث تزلزل نمیپذیرد. بنابراین به معنای ثبات قدم، شجاعت در روز جنگ، متانت، وقار و آرامش ابهتآمیز به کار میرود.
تلفظ
این واژه از سه جزء «گِران» (به معنی سنگین و باارزش)، «رِکاب» (حلقه فلزی زین اسب) و پسوند مصدری «ی» تشکیل شده است و به صورت gerān-rekābī تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این مدخل با توجه به تعداد حروف (۹ حرف) خودِ واژه «گران رکابی» است. همچنین کلماتی مانند پایداری یا متانت نیز میتوانند به عنوان معادلهای ثانویه مد نظر قرار گیرند.
به انگلیسی
با توجه به بافتار متن، معادلهای انگلیسی این واژه مفاهیمی چون استواری در مواضع و سنگینی شخصیت را منتقل میکنند.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن مفهوم این کنایه ادبی، از واژگانی استفاده میشود که بر استقامت و سنگینی اراده دلالت دارند.
نماد چیست
این واژه در ادبیات مظهر و نماد افرادی است که در برابر شداید روزگار و حملات دشمنان، همچون کوه استوار میمانند و از جای خود تکان نمیخورند؛ کنایه از اصالت و تسلیمناپذیری.
جمعبندی و توضیح کامل گران رکابی
واژه «گرانرکابی» یکی از کنایههای اصیل و سترگ در ادبیات کلاسیک فارسی (بهویژه در اشعار خاقانی و انوری) است که ریشه در فرهنگ اسبسواری و نبردهای کهن ایران زمین دارد. این اصطلاح در اصل به سوارکاری اشاره میکند که پایش در رکاب اسب آنقدر سنگین و استوار است که هیچ باد، طوفان یا حملهای نمیتواند او را سست کند یا از اسب به زمین بیندازد.
در مفاهیم عرفانی و اخلاقی، این واژه به مرور زمان تغییر معنایی یافته و به عنوان مظهر وقار، تمکین، متانت و ثبات قدم در برابر سختیهای زندگی به کار رفته است. متضاد این واژه «سبکرکابی» است که به معنای شتابزدگی، بیثباتی و فرار از میدان تعهد یا جنگ تعبیر میشود.