یعنی چه
نوعی پوشش یا زیرانداز سنتی است که بدون تار و پود و بافتن، بلکه صرفاً از طریق متراکم کردن، فشردن و مالش دادن پشم یا کرک حیوانات به کمک رطوبت و حرارت تولید میشود.
در جدول
در حل جداول متقاطع، واژه سه حرفی «نمد» به عنوان پاسخ پشم فشرده، نوعی زیرانداز سنتی، یا معادل لاد کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این نوع پارچه یا بافت فشرده غیربافتنی Felt میگویند.
به عربی
در زبان عربی به پشم فشرده شده لِباد یا لِبْد (با جمع لُبود) گفته میشود. همچنین واژه لِبَد در قرآن کریم (سوره جن) همریشه با این مفهوم به معنی تراکم و هجوم آوردن است.
به ترکی
در زبان ترکی آذربایجانی و استانبولی به نمد و صنایع دستی ساخته شده از آن Keçe میگویند.
به فارسی
واژهای اصیل و کهن با ریشه در پارسی میانه (namad) و اوستایی (namata) است. واژگان همخانواده آن شامل نمدمالی، نمدپوش، نمدکلاه و نمدینه هستند. از نظر ساختار بافت، واژههایی مانند قالی، جاجیم و گلیم که دارای تار و پود هستند، متضاد کارکردی آن به شمار میروند.
نماد چیست
در ادبیات، فرهنگ فارسی و عرفان، نمد یا اصطلاحاتی چون «نمدپوش» نماد قناعت، زهد، درویشی و بینیازی از تجملات دنیوی است. همزمان در ضربالمثلها گاهی به پنهانکاری (زیر نمد کار کردن) یا مظلومیت اشاره دارد و مظهر صنایع دستی و زندگی عشایری ایران باستان است.
جمعبندی و توضیح کامل نمد
نمد یکی از قدیمیترین دستبافتهها یا به بیان دقیقتر، دستساختههای بشری است که بدون استفاده از تار و پود و تنها با اتکا به ویژگیهای طبیعی پشم، رطوبت، فشار و حرارت خلق میشود. این واژه ریشهای بسیار کهن در زبانهای ایرانی باستان (اوستایی و پهلوی) دارد و با فرهنگ کوچنشینی و عشایری آسیای مرکزی و ایران گره خورده است که برای ساخت کلاه، لباس، زین اسب و زیراندازهای عایق استفاده میشده است.
در ادبیات فارسی و عرفان اسلامی، نمد جایگاه نمادین ویژهای دارد؛ «نمدپوشی» مترادف با سادهزیستی، صوفیگری، درویشی و بریدن از جلوههای فریبنده دنیاست. این محصول اصیل امروزه نیز در قالب صنایع دستی سنتی (نمدمالی) در نقاط مختلف ایران تولید میشود و معادلهای دقیق آن در زبانهای دیگر مانند Felt در انگلیسی و Keçe در ترکی، نشاندهنده رواج جهانی این هنر-صنعت باستانی است.