یعنی چه
این کلمه یک واژه مستقل فارسی نیست، بلکه ترکیبی عربی شامل حرف جرّ «بِـ» (به معنیِ) و اسم «قِنْطار» (به معنی مال فراوان) است. در اصطلاح به معنای دارایی هنگفت، گنجینه و ثروت بیکران به کار میرود که انسانها آن را ذخیره میکنند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب با کسر باء و کسر قاف به صورت «بِقِنْطار» است.
در جدول
در مسابقات جدولی، پاسخ کلمه مورد نظر «بقنطار» با ۶ حرف است. اگر پایه اصلی واژه یعنی واحد وزن قدیم یا مال کثیر مد نظر باشد، پاسخ «قنطار» با ۵ حرف خواهد بود.
به انگلیسی
برای اشاره به مفهوم بلاغی و استعاری آن از عبارت large sum of money یا treasure استفاده میشود و برای واحد وزن، معادلهای qintar یا quintal به کار میروند.
به عربی
این ترکیب کاملاً عربی است و از متن آیه ۷۵ سوره آل عمران گرفته شده است؛ جایی که در تقابل با کلمه «دینار» (مال اندک) قرار دارد.
به فارسی
در برگردان دقیق فارسی به صورت یک قید یا صفت نسبی، میتوان آن را به «همراه با دارایی بسیار»، «به میزان گنجی انباشته» یا «مالامال از ثروت» معنی کرد.
نماد چیست
این واژه در فرهنگ و ادبیات اسلامی نماد بارز ثروت بیکران و مادیات دنیوی است. همچنین به عنوان نمادی برای سنجش عیار اخلاقی انسانها در امانتداریِ مالِ بزرگ شناخته میشود؛ چرا که اشاره به کسانی دارد که حتی در برابر یک گنج عظیم نیز امین هستند.
جمعبندی و توضیح کامل بقنطار
کلمه «بقنطار» در واقع یک واژه مستقل و بسیط در زبان فارسی یا عربی نیست، بلکه یک ترکیب دستوریِ عربی حاصل از حرف جرّ «بِـ» و اسم «قِنْطار» است. این ترکیب به طور خاص در آیه ۷۵ سوره مبارکه آل عمران («وَمِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطَارٍ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ...») به کار رفته و به معنای امانت دادن مال و ثروت بسیار زیاد است. ریشه تاریخی خود کلمه قنطار نیز به واژه لاتین Centenarium بازمیگردد که به عنوان واحدی برای وزنهای سنگین در قدیم کاربرد داشته است.
در کاربردهای لغوی و ادبی، بقنطار کنایه و مجاز از دارایی هنگفت، گنج، بدره و ثروت انباشته شده است. در متون قرآنی، این کلمه در تقابل مفهومی با «دینار» قرار میگیرد تا مرز میان مال کثیر و مال اندک را مشخص کند. بنابراین، هرگاه در جدول یا واژهنامهها با این عبارت مواجه شدید، به یاد داشته باشید که با یک تعبیر قرآنی و بلاغی برای اشاره به اوج فراوانی و ثروت روبهرو هستید.