یعنی چه
در فیزیک مکانیک و فلسفه طبیعی (ارسطویی و سینوی)، به حرکتی گفته میشود که به دلیل وجود یک عامل یا نیروی بیرونی، برخلاف میل طبیعی، طبع یا وضعیت آزاد جسم به آن تحمیل میشود؛ مانند پرتاب کردن یک سنگ به سمت بالا.
تلفظ
تلفظ این اصطلاح به صورت «حَرَکَتِ قَسْرِی» (harakate qasri) است که از دو واژهٔ حرکت و قسری (منسوب به قسر) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، این اصطلاح ۸ حرف دارد. پاسخهای مشابه دیگر شامل «حرکت اجباری» یا «حرکت قهری» است.
به انگلیسی
در متون فیزیک مدرن از اصطلاح forced motion و در تاریخ علم و فلسفه باستان در برابر حرکت طبیعی از violent motion استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح در زبان عربی به همین صورت و با ساختار موصوف و صفت «الحركة القسرية» به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی و سره این اصطلاح شامل «حرکت اجباری»، «حرکت تحت اجبار»، «حرکت واداشته» و «حرکت قهری» است.
جمعبندی و توضیح کامل حرکت قسری
حرکت قسری اصطلاحی دیرینه در طبیعیات قدیم و فیزیک کلاسیک است که به هر نوع جنبش ناشی از عامل بیرونی اشاره دارد. در دیدگاه ارسطویی و حکمت اسلامی، هر جسمی دارای یک «طبع» یا میل طبیعی است (مانند سقوط سنگ به زمین)؛ در نتیجه، هرگاه نیرویی خارجی جسم را به سمتی دیگر براند (مانند پرتاب سنگ به هوا)، حرکتی قسری یا اجباری رخ داده است.
این واژه از ریشه عربی «ق س ر» به معنی زور و غلبه گرفته شده است. در فلسفه اسلامی قاعدهای معروف به نام «القَسْرُ لا يَدُوم» وجود دارد که بیان میکند هیچ وضعیت اجباری و خارج از فطرتی در جهان پایدار نخواهد ماند و اشیاء در نهایت به وضعیت طبیعی خود بازمیگردند. در فیزیک امروز، این مفهوم با عنوان حرکت تحت نیروی خارجی یا حرکت واداشته بررسی میشود.