یعنی چه
این عبارت در فرهنگهای لغت یا به عنوان راهنمای حل جدول، به ویژگی، رفتار یا عملی اشاره دارد که از روی نادانی، سطحینگری یا بیخردی انجام شده باشد و ماهیتی بچگانه یا سفیهانه داشته باشد.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی به صورت «مَجاز» (majāz) + «از» (az) + «کارِ» (kāre) + «احمقانه» (ahmaqāneh) است.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، این عبارت معمولاً به عنوان کلید یا سؤال برای دستیابی به واژههایی نظیر «بچگانه» یا اصطلاحات عامیانهای مثل «خرکی» به کار میرود.
به انگلیسی
معادلهای نزدیک برای توصیف این مفهوم در زبان انگلیسی شامل مواردی است که به اقدام یا رفتار ناشی از بیخردی اشاره دارند.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن مفهوم مجاز یا کنایه از رفتارهای ابلهانه از ریشههای «حَمَقَ» و «سَفَهَ» استفاده میشود.
نماد چیست
در فرهنگ عامه، ادبیات کلاسیک و نمادشناسی حیوانات، رفتارهای ناسنجیده و حماقتآمیز معمولاً با حیواناتی مانند «خر» یا در زبان عامیانه و شفاهی امروزی با پرندگانی نظیر «اسکل» نمادگذاری میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل مجاز از کار احمقانه
عبارت «مجاز از کار احمقانه» یک واژه مستقل یا اصطلاح ساختارمند و ثبتشده در لغتنامههای اصیل فارسی نیست؛ بلکه یک ترکیب توصیفی و تبیینی است که بیشتر در طراحهای جدول کلمات متقاطع یا متون لغوی برای راهنمایی کاربران استفاده میشود تا آنها را به کلماتی مثل «بچگانه» یا «ابلهانه» هدایت کند.
این عبارت از کنار هم قرار گرفتن واژههای «مجاز» (به معنی غیرحقیقی و کنایی)، «کار» و «احمقانه» شکل گرفته است. در واقع هدف از بهکارگیری آن، اشاره به ماهیت رفتارهایی است که عقلانی نبوده و از روی نادانی یا سفاهت محض انجام میگیرند.
از نظر ریشهشناسی، اجزای این عبارت ترکیبی از کلمات عربی و فارسی هستند. مفهوم کلیدی آن یعنی انجام کار ناسنجیده، در فرهنگهای مختلف با نمادهای خاصی در ادبیات عامه شناخته میشود و در متون کهن نیز با واژههایی چون جهالت و سفاهت قرابت معنایی بسیار نزدیکی دارد.