یعنی چه
نخستوزیر ایتالیا رئیس دولت این کشور (Head of Government) است که ریاست «شورای وزیران» را بر عهده دارد و مسئول اداره قوهٔ مجریه و هدایت سیاستهای عمومی کشور است. عنوان رسمی این سمت در قانون اساسی ایتالیا «رئیس شورای وزیران» (Presidente del Consiglio dei Ministri) است، اما در ادبیات رسانهای و عرف بینالملل از آن با نام نخستوزیر یاد میشود. این واژه یک اصطلاح سیاسی و کلاسیک است.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی به صورت «نُخْسْتْ وَزیرِ اِیتالْیا» (naxwist wazīr-e ītāliyā) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً «نخست وزیر ایتالیا» است که از ۱۵ حرف تشکیل شده است. از دیگر تعاریف مشابه میتوان به رئیس دولت ایتالیا اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به صورت عمومی از معادل Prime Minister of Italy استفاده میشود. نام رسمی و حقوقی آن در مکاتبات بینالمللی نیز President of the Council of Ministers است.
نماد چیست
این مقام سیاسی نماد قدرت اجرایی و مدیریت کلان کشور در یک نظام پارلمانی است. از نظر فیزیکی و نشانهها، «کاخ چیگی» (Palazzo Chigi) در رم که محل استقرار نخستوزیر است و همچنین «نشان رسمی جمهوری ایتالیا» (شامل ستاره پنجپر و چرخدنده محصور در شاخههای زیتون و بلوط) به عنوان نمادهای این جایگاه شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل نخست وزیر ایتالیا
عبارت «نخستوزیر ایتالیا» یک ترکیب وصفی-اضافی و اصطلاحی کاملاً سیاسی و حقوقی در ساختار بینالملل است. ریشه کلمه «نخست» به پارسی میانه (Naxwist) به معنای آغازین بازمیگردد؛ واژه «وزیر» ریشه در اصطلاح پهلوی و اوستایی Vichira (تصمیمگیرنده و داور) دارد که بعدها وارد زبان عربی شده و به معنای یاریرسان و کارگزار به کار رفته است؛ همچنین واژه «ایتالیا» ریشه لاتین دارد که در باستان به معنی سرزمین گوسالهها بوده است.
در نظامهای پارلمانی مانند ایتالیا، تفکیک واضحی میان رئیس کشور (رئیسجمهور که مقامی تشریفاتیتر است) و رئیس دولت وجود دارد. نخستوزیر به عنوان لیدر حزب حاکم یا ائتلاف پیروز، وظیفه چیدمان کابینه و پیشبرد سیاستهای کلان اقتصادی و اجتماعی را بر عهده دارد و مستقیماً در برابر پارلمان پاسخگو است.
این اصطلاح در متون کهن یا قرآن کریم به این شکل ترکیبی وجود ندارد، هرچند واژه وزیر به تنهایی در قرآن به عنوان دستیار و همراه (مانند درخواست حضرت موسی برای برادرش هارون) ذکر شده است. در مکالمات و متون امروزی، این عبارت برای اشاره به عالیترین شخص اجرایی کشور ایتالیا استفاده میشود؛ مانند: «نخستوزیر ایتالیا برای شرکت در اجلاس سران وارد بروکسل شد.»