یعنی چه
این ترکیب وصفی برای توصیف کار، رفتار یا ویژگیای به کار میرود که به دلیل ارزشمند، نیکو یا باکیفیت بودن، شایستگی دریافت آفرین و ستایش دیگران را دارد. این واژه کاملاً کلاسیک و فاقد کاربرد مدرن عامیانه یا بیگانه است.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت «درخُور» (با ضمه روی خ) به همراه کسرهٔ اضافه و سپس «سِتایِش» (با کسره روی س) انجام میشود.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، برای این راهنما معمولاً پاسخهای ستودنی، ممدوح یا خود ترکیب ده حرفی «درخور ستایش» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژههای Praiseworthy و Admirable دقیقترین معادلها هستند. در زبان عربی نیز اصطلاح «جدیر بالثناء» یا واژهٔ «محمود» (مانند مقام محمود در آیه ۷۹ سوره اسراء) به عنوان معادل مفهومی کاربرد دارد.
به فارسی
این واژه ریشه در پارسی میانه دارد. بخش اول یعنی «درخور» از پیشوند «در» و ریشهٔ «خور/خورد» (به معنی سزیدن و شایسته بودن) ساخته شده و بخش دوم «ستایش» از مصدر پهلوی stāyišn است. واژههای خرداد، خوراک، ستودن و ستایشگر با آن همخانواده هستند. متضادهای آن نیز شامل ناپسند، نکوهیده، مذموم و درخور نکوهش میشود.
نماد چیست
برای این ترکیب وصفی نماد مادی یا سنتی خاصی در فرهنگها ثبت نشده است، اما در مفاهیم انتزاعی و نمادشناسی مدرن، عناصری مانند «نور»، «تاج گل» یا «مدال افتخار» به عنوان نمادهای شایستگی، افتخار و تحسین شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل درخور ستایش
عبارت «درخور ستایش» یک ترکیب وصفی اصیل و فصیح در زبان فارسی است که از پیوند دو بخش «درخور» (به معنای شایسته و سزاوار) و «ستایش» (به معنای تمجید و آفرین) شکل گرفته است. این اصطلاح برای توصیف امور، رفتارها یا دستاوردهایی به کار میرود که درجهای بالا از نیکویی، فداکاری یا کیفیت را نشان میدهند و وجدان یا تحسین عموم را برمیانگیزند.
از نظر ریشهشناسی، هر دو جزء این ترکیب قدمتی دیرینه در زبانهای ایرانی دارند و به پارسی میانه بازمیگردند. این واژه در متون ادبی و رسمی کاربرد فراوانی دارد و معادلهای دقیق آن در زبانهای دیگر مانند Praiseworthy در انگلیسی یا ممدوح و محمود در عربی، همگی بر ارزش ذاتی و قابلیت تقدیر یک عمل یا صفت دلالت میکنند.