یعنی چه
مفرقعات به اسباب و مواد منفجرهٔ سبکی گفته میشود که با ایجاد صدا، بانگ یا نور همراه هستند. این واژه معمولاً برای توصیف ترقهها، فشفشهها و ابزارهای گوناگون آتشبازی به کار میرود که در جشنها یا مراسم خاص جهت سرگرمی و نورافشانی استفاده میشوند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت مُفَرقِعات (mofarqa'āt) است که حروف آن با ضمه روی میم، فتح روی فاء، تشدید و فتح روی راء قرائت میشود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، واژهٔ مفرقعات به عنوان پاسخ ۷ حرفی برای راهنماهایی همچون «مواد آتشبازی»، «ترقهها» یا «اسباب صوتی و نورانی جشنها» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به نوع ابزار، از واژههای متنوعی برای برگردان این مفهوم استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشهٔ عربی دارد و در کشورهای عربزبان به همین صورت یا در اصطلاح عامهتر به عنوان بازیهای ناری استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای روان و اصیل فارسی برای این واژه شامل ترقهها، فشفشهها، ابزارهای آتشبازی و آتشافروزهها هستند که به خوبی مفهوم صوتی و نوری این ابزارها را میرسانند.
نماد چیست
این واژه در بافت فرهنگی و جشنهای سنتی (مانند چهارشنبهسوری یا اعیاد) نماد شادی، شور و نورافشانی تلقی میشود؛ اما در بافت حوادث و هشدارهای ایمنی، به عنوان نمادی از ایجاد رعب، وحشت، سروصدای آزاردهنده و خطرات جانی و مالی شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل مفرقعات
واژهٔ مفرقعات یک واژهٔ وامگرفته از زبان عربی (از ریشه رباعی فرقع به معنی ایجاد صدای شدید) است که در زبان فارسی برای اشاره به انواع مواد منفجرهٔ سبک، ترقهها، فشفشهها و لوازم نورافشانی و آتشبازی به کار میرود. این کلمه در متون کلاسیک یا متن قرآن کریم جایگاهی ندارد، اما در فقه معاصر و مباحث حقوقی برای بررسی احکام مربوط به خرید، فروش و استفاده از ترقهها و خطرات احتمالی آنها بسیار مورد استفاده قرار میگیرد.
استفاده از مفرقعات در جوامع امروز دو روی یک سکه است؛ از یک سو مایهٔ هیجان، زیبایی و بخش جداییناپذیر جشنهای ملی و مذهبی به شمار میرود و از سوی دیگر به دلیل پتانسیل آسیبرسانی و تولید صداهای هولناک، نیازمند رعایت ضوابط سختگیرانهٔ ایمنی است.