یعنی چه
واژه «خفتبار» صفت است و به ویژگی، رفتار یا وضعیتی اطلاق میشود که مایه ننگ، ذلت، شرمساری شدید و از دست رفتن عزت و آبرو باشد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت خِفْتبار است که از ترکیب بخش اول با مکسور بودن حرف خاء و سکون فاء و تاء، به همراه پسوند بار ادا میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ دقیق برای راهنمای واژه ۶ حرفی «خفتبار»، خودِ این کلمه است. بسته به تعداد حروف، گزینههای جایگزین دیگر نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگانی که بار معنایی تحقیر شدید، شرمساری و رسوایی را دلالت میکنند، معادلهای اصلی این واژه هستند.
به عربی
در زبان عربی از مشتقات ریشههای خزی، هون و ذلل برای رساندن مفهوم خفتبار استفاده میشود.
به فارسی
مترادفهای اصیل و رایج این واژه در زبان فارسی شامل مواردی چون خوارکننده، سرافکنده، ننگآلود و ذلتآور است. در مقابل، واژههایی مانند افتخارآمیز، شکوهمند، عزتبخش و آبرومند به عنوان متضادهای آن شناخته میشوند. این کلمه یک ترکیب عربی-فارسی است که از واژه عربی «خِفَّت» (از ریشه خفف به معنای سبکی و مجازاً خواری) و پسوند اتصاف فارسی «-بار» ساخته شده است.
در قرآن
ترکیب فارسی «خفتبار» در متن قرآن وجود ندارد، اما ریشه عربی آن (خفف) در معنای سبک بودن اعمال در ترازو («وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ») یا تحقیر کردن («فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ») به کار رفته است. همچنین مفاهیمی نظیر عذاب خوارکننده (عذاب مُهین) قرابت معنایی بالایی با این واژه دارند.
نماد چیست
این واژه یک مفهوم انتزاعیِ رفتاری و احساسی است و نماد مادی رسمی ندارد. در متون ادبی و اخلاقی، خفتبار به عنوان نمادی از سقوط اجتماعی، از دست رفتن شرافت انسانی و تن دادن به ذلت در برابر ستم یا گناه توصیف میشود.
جمعبندی و توضیح کامل خفتبار
واژه «خفتبار» صفت ترکیبیِ ساخته شده از «خِفّت» عربی و پسوند «بار» فارسی است. این کلمه دقیقاً توصیفکننده موقعیتها، پیمانها، یا رفتارهایی است که در آنها شخص یا گروهی دچار خواری، ذلت و تحقیر شدید اجتماعی یا اخلاقی میشوند. بار معنایی منفیِ عمیق این واژه، آن را در ادبیات سیاسی و حماسی بسیار پرکاربرد کرده است.
از نظر ساختاری، بخش عربی آن به مفهوم سبکی و بیارزشی اشاره دارد که در تلفیق با پسوند فارسی، معنایِ «دارای بارِ خواری» را پدید آورده است. در ادبیات اخلاقی، قرار گرفتن در وضعیت خفتبار نقطه مقابل حفظ عزت نفس و کرامت انسانی محسوب میشود.